Işığın Dünyası: Tam Gölge Oluşumu
5. Sınıf Fen Bilimleri · 4. ünite: Işığın Dünyası · 5 ders saati
FB.5.4.3 kazanımı
Tam gölgeyi bilimsel olarak gözlemleyebilme
Tam gölgenin niteliklerini tanımlar. Tam gölgeye ait elde ettiği verileri kaydeder. Tam gölgeyi etkileyen değişkenleri açıklar.
Örnek sunumdan ilk slaytlar
14 slaytlık, 40 dakikalık bir ders. Tamamını düzenlenebilir PowerPoint dosyası olarak indirmek için ücretsiz hesap açın.
Işığın Dünyası: Tam Gölge Oluşumu
5. Sınıf Fen Bilimleri Sunumu
Güneşli Bir Günde Gölgemiz
Güneşli bir günde yürürken gölgenizin boyunun gün içinde değiştiğini fark ettiniz mi? Sizce gölgemizin boyu neden her zaman aynı kalmaz?
Işık Doğrusal Yayılır
Işığın Doğrusal Yayılması
Işık kaynağından çıkan ışınların her yöne ve doğru hatlar boyunca ilerlemesidir.
El fenerinden çıkan ışığın karanlıkta düz bir çizgi halinde ilerlemesi.
Maddelerin Işığı Geçirme Durumları
Saydam ve Yarı Saydam Maddeler
- • Saydam maddeler ışığı tamamen geçirir.
- • Cam ve hava saydam maddelere örnektir.
- • Yarı saydam maddeler ışığı kısmen geçirir.
- • Buzlu cam ve yağlı kağıt örnektir.
Opak (Saydam Olmayan) Maddeler
- • Işığı hiç geçirmeyen maddelerdir.
- • Tahta, taş ve karton opak maddedir.
- • Arkasında koyu bir gölge oluştururlar.
- • Gölge oluşumu için opak madde şarttır.
Bu kazanımda işlenen kavramlar
- Işığın Doğrusal Yayılması
- Işık kaynağından çıkan ışınların her yöne ve doğru hatlar boyunca ilerlemesidir.Örnek: El fenerinden çıkan ışığın karanlıkta düz bir çizgi halinde ilerlemesi.
- Tam Gölge
- Işığın opak bir engel tarafından tamamen engellenmesi sonucu engelin arkasında oluşan karanlık bölgedir.Örnek: Güneş altında duran ağacın yerde oluşan koyu görüntüsü.
Ders planı özeti
- Giriş
- Ders, öğrencilere günlük yaşamdan güneşli günlerdeki gölge değişimleri sorularak başlatılır. Öğrencilerin dikkatleri ışığın yayılması ve gölge ilişkisine çekilir. Ön bilgiler harekete geçirilir.
- Gelişme
- Maddelerin ışığı geçirme durumları açıklanır ve opak maddelerin tam gölge oluşturduğu vurgulanır. Deney malzemeleriyle ışık kaynağı, engel ve perde arasındaki mesafe değişimlerinin gölge boyutuna etkisi uygulamalı gösterilir.
- Sonuç
- Öğrenciler gruplar halinde kısa bir gölge tiyatrosu etkinliği yaparak elde ettikleri verileri kaydeder. Sonuçlar sınıfça tartışılır ve ana ilkeler özetlenir.
- Ölçme ve değerlendirme
- Ders sonunda 3 adet çoktan seçmeli değerlendirme sorusu çözülerek öğrencilerin kazanımı edinme düzeyleri kontrol edilir. Yanlış kavrayışlar dönütlerle düzeltilir.
- Materyaller
- El feneri, Karton figürler, Beyaz ekran/perde, A4 gözlem formu
Sınıf etkinliği: Kendi Gölge Tiyatromuz
Sınıfı gruplara ayırın. El feneri ve opak karton figürleri kullanın. Karton figürü el fenerine yaklaştırıp uzaklaştırarak duvardaki gölge değişimlerini gözlemleyin ve defterinize kaydedin.
10 dakika · El feneri, Karton insan ve hayvan figürleri, Beyaz perde veya boş duvar, Gözlem kağıdı
Örnek değerlendirme soruları
Saydam olmayan (opak) bir cisme ışık tutulduğunda arka tarafta koyu bir bölge oluşur. Bu durum ışığın hangi özelliği ile doğrudan açıklanır?
- A) Işığın yansıması
- B) Işığın doğrusal yayılması
- C) Işığın kırılması
- D) Işığın renklerine ayrılması
Doğru cevap: B — Tam gölge oluşumu, ışığın engellerin etrafından bükülmeden doğrusal olarak ilerlediğini gösterir.
Bir öğrenci, el feneri ve masadaki top ile perde üzerinde gölge oluşturmaktadır. Perdedeki gölgenin daha BÜYÜK olması için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?
- A) El fenerini toptan uzaklaştırmak
- B) Topu el fenerine yaklaştırmak
- C) Perdeyi topa yaklaştırmak
- D) Topu perdeye yaklaştırmak
Doğru cevap: B — Opak engel (top) ışık kaynağına (el feneri) yaklaştırıldığında perde üzerindeki tam gölge büyür.
Bu kazanımı kendi ayarlarınızla üretin
Slayt sayısını, süreyi ve soru sayısını siz seçin. Sunum, ders planı ve değerlendirme soruları 30-40 saniyede hazır olsun.
Sık sorulan sorular
FB.5.4.3 kazanımı nedir?
5. Sınıf Fen Bilimleri dersi 4. ünitesinde yer alan FB.5.4.3 kazanımı: “Tam gölgeyi bilimsel olarak gözlemleyebilme” Tam gölgenin niteliklerini tanımlar. Tam gölgeye ait elde ettiği verileri kaydeder. Tam gölgeyi etkileyen değişkenleri açıklar.
Işığın Dünyası: Tam Gölge Oluşumu konusu kaç ders saati sürer?
Öğretim programı bu kazanım için 5 ders saati öngörüyor. Ünitenin tamamı 14 ders saati.
Işığın Dünyası: Tam Gölge Oluşumu için ders planı nasıl kurulur?
Ders, öğrencilere günlük yaşamdan güneşli günlerdeki gölge değişimleri sorularak başlatılır. Öğrencilerin dikkatleri ışığın yayılması ve gölge ilişkisine çekilir. Ön bilgiler harekete geçirilir. Maddelerin ışığı geçirme durumları açıklanır ve opak maddelerin tam gölge oluşturduğu vurgulanır. Deney malzemeleriyle ışık kaynağı, engel ve perde arasındaki mesafe değişimlerinin gölge boyutuna etkisi uygulamalı gösterilir. Ölçme: Ders sonunda 3 adet çoktan seçmeli değerlendirme sorusu çözülerek öğrencilerin kazanımı edinme düzeyleri kontrol edilir. Yanlış kavrayışlar dönütlerle düzeltilir.
Bu sunumu indirebilir miyim?
Evet. Ücretsiz hesapla ayda 3 sunum üretebilir, PowerPoint dosyasını ve tek sayfalık ders planını indirebilirsiniz. Kart bilgisi istenmez.