Sürtünme Kuvveti ve Çeşitli Ortamlardaki Etkileri
5. Sınıf Fen Bilimleri · 2. ünite: Kuvveti Tanıyalım · 6 ders saati
FB.5.2.4 kazanımı
Sürtünme kuvvetinin çeşitli ortamlardaki etkilerine yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme
Sürtünme kuvveti ile ilgili günlük yaşamdan ön bilgilerini kullanarak örüntü oluşturur. Sürtünme kuvvetinin çeşitli ortamlardaki etkilerine yönelik genelleme yapar.
Örnek sunumdan ilk slaytlar
14 slaytlık, 40 dakikalık bir ders. Tamamını düzenlenebilir PowerPoint dosyası olarak indirmek için ücretsiz hesap açın.
Sürtünme Kuvveti ve Çeşitli Ortamlardaki Etkileri
5. Sınıf Fen Bilimleri - Kuvveti Tanıyalım
Neden Kayarız?
Karlı bir günde ayakkabımızın tabanı düzse neden daha çok kayarız?
Temel Kavram
Sürtünme Kuvveti
Temas halinde olan iki yüzey arasında harekete karşı koyan ve hareketi zorlaştıran kuvvettir.
Halı üzerinde yuvarlanan topun bir süre sonra durması.
Yüzey Türleri ve Sürtünme
Pürüzlü Yüzeyler
- • Girintisi ve çıkıntısı fazladır.
- • Sürtünme kuvveti büyüktür.
- • Cisimler daha zor hareket eder.
- • Örnek: Halı, çim, zımpara kâğıdı.
Az Pürüzlü Yüzeyler
- • Girintisi ve çıkıntısı azdır.
- • Sürtünme kuvveti küçüktür.
- • Cisimler daha kolay kayar.
- • Örnek: Cam, buz, mermer.
Bu kazanımda işlenen kavramlar
- Sürtünme Kuvveti
- Temas halinde olan iki yüzey arasında harekete karşı koyan ve hareketi zorlaştıran kuvvettir.Örnek: Halı üzerinde yuvarlanan topun bir süre sonra durması.
- Hava Direnci
- Hava ortamında hareket eden cisimlere havanın uyguladığı sürtünme kuvvetidir.Örnek: Paraşütle atlayan bir sporcunun güvenle yere inmesi.
- Su Direnci
- Su içerisinde hareket eden cisimlere suyun uyguladığı sürtünme kuvvetidir.Örnek: Balıkların vücut yapısının suda kolayca yüzmelerini sağlaması.
Ders planı özeti
- Giriş
- Ders, kışın karlı yollarda yürüme ve araçların kayması gibi günlük yaşam örnekleri sunularak merak uyandırıcı soru ile başlatılır. Öğrencilerin ön bilgileri harekete geçirilerek yüzeylerin harekete etkisi sorgulanır.
- Gelişme
- Katı yüzeylerdeki sürtünme kuvveti, pürüzlü ve az pürüzlü kavramları açıklanır. Ardından hava ve su direnci örneklerle ele alınarak sürtünmenin katı, sıvı ve gaz ortamlardaki ortak etkilerine tümevarımsal akıl yürütme ile ulaşılır. Sınıf içi deneysel etkinlik ile gözlemler pekiştirilir.
- Sonuç
- Etkinlik sonuçları değerlendirilerek sürtünme kuvvetinin tüm ortamlardaki genel etkileri özetlenir. Günlük hayatta sürtünmeyi artırma ve azaltma yöntemleri tartışılarak konu bütünlüğü sağlanır.
- Ölçme ve değerlendirme
- Öğrencilerin kavramsal anlama düzeylerini ve tümevarımsal akıl yürütme becerilerini değerlendirmek amacıyla 3 adet çoktan seçmeli soru uygulanır ve açıklayıcı dönütler verilir.
- Materyaller
- Oyuncak araba, Eğimli tahta, Havluca kumaş, Zımpara kâğıdı, Cetvel, Ders sunumu slaytları
Sınıf etkinliği: Farklı Yüzeylerde Araç Yarışı
Eğimli bir tahta düzenek hazırlayın. Düzenekten oyuncak arabayı sırasıyla havlu, zımpara kâğıdı ve düz masa üzerinde serbest bırakın. Arabanın gittiği mesafeleri ölçüp karşılaştırın.
10 dakika · Oyuncak araba, Eğimli tahta, Havluca kumaş, Zımpara kâğıdı, Cetvel
Örnek değerlendirme soruları
Aşağıdaki yüzeylerin hangisinde sürtünme kuvveti en azdır?
- A) Zımpara kâğıdı
- B) Halı kaplı zemin
- C) Buzlu zemin
- D) Çakıllı yol
Doğru cevap: C — Buzlu zemin son derece az pürüzlü bir yüzey olduğu için sürtünme kuvveti diğer pürüzlü yüzeylere göre en azdır.
Hava ve su direnci ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
- A) Sadece katı maddelerde sürtünme kuvveti oluşur.
- B) Hava direnci cisimlerin hareketini hızlandırır.
- C) Su direnci hava direncinden genellikle daha büyüktür.
- D) Paraşütler hava direncini azaltmak için tasarlanmıştır.
Doğru cevap: C — Su, havaya göre daha yoğun bir ortam olduğu için su direnci hava direncinden genellikle daha büyüktür.
Bu kazanımı kendi ayarlarınızla üretin
Slayt sayısını, süreyi ve soru sayısını siz seçin. Sunum, ders planı ve değerlendirme soruları 30-40 saniyede hazır olsun.
Sık sorulan sorular
FB.5.2.4 kazanımı nedir?
5. Sınıf Fen Bilimleri dersi 2. ünitesinde yer alan FB.5.2.4 kazanımı: “Sürtünme kuvvetinin çeşitli ortamlardaki etkilerine yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme” Sürtünme kuvveti ile ilgili günlük yaşamdan ön bilgilerini kullanarak örüntü oluşturur. Sürtünme kuvvetinin çeşitli ortamlardaki etkilerine yönelik genelleme yapar.
Sürtünme Kuvveti ve Çeşitli Ortamlardaki Etkileri konusu kaç ders saati sürer?
Öğretim programı bu kazanım için 6 ders saati öngörüyor. Ünitenin tamamı 22 ders saati.
Sürtünme Kuvveti ve Çeşitli Ortamlardaki Etkileri için ders planı nasıl kurulur?
Ders, kışın karlı yollarda yürüme ve araçların kayması gibi günlük yaşam örnekleri sunularak merak uyandırıcı soru ile başlatılır. Öğrencilerin ön bilgileri harekete geçirilerek yüzeylerin harekete etkisi sorgulanır. Katı yüzeylerdeki sürtünme kuvveti, pürüzlü ve az pürüzlü kavramları açıklanır. Ardından hava ve su direnci örneklerle ele alınarak sürtünmenin katı, sıvı ve gaz ortamlardaki ortak etkilerine tümevarımsal akıl yürütme ile ulaşılır. Sınıf içi deneysel etkinlik ile gözlemler pekiştirilir. Ölçme: Öğrencilerin kavramsal anlama düzeylerini ve tümevarımsal akıl yürütme becerilerini değerlendirmek amacıyla 3 adet çoktan seçmeli soru uygulanır ve açıklayıcı dönütler verilir.
Bu sunumu indirebilir miyim?
Evet. Ücretsiz hesapla ayda 3 sunum üretebilir, PowerPoint dosyasını ve tek sayfalık ders planını indirebilirsiniz. Kart bilgisi istenmez.